جایگاه ارزیابی کنترل‌های داخلی در حسابرسی موفق دستگاه‌های اجرایی دولتی از دیدگاه حسابرسان دیوان محاسبات

قسمتی از متن پایان نامه :

کشف و اعلام تخلف:

یکی از موجبات رسیدگی واحدهای قضایی و شبه قضایی (اعم از دادگستری، دیوان محاسبات کشور یا سایر مراجع رسیدگی به تخلف و جرم) گزارشاتی می باشد که از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی و واحدها یا دستگاه­های نظارتی قانونی تهیه و اعلام می­گردد.

در قوانین و مقررات مربوط به دیوان محاسبات کشور به اشخاص که بتوانند اعلام تخلف نمایند، تصریح نشده می باشد اما با در نظر داشتن این که فلسفه وجودی دیوان به مقصود کنترل عملکرد و نظارت و پاسداری از بیت­المال و نحوه مصرف آن می باشد و قوانین و مقررات متعددی نیز در این خصوص وضع شده می‌ توان گزارش و گزارش دهندگان را به دو بخش درون سازمانی و برون سازمانی تقسیم نمود.

-گزارش درون سازمانی:

براساس قانون دیوان محاسبات کشور وظیفه اصلی دیوان عبارت می باشد از: حسابرسی و رسیدگی به عملیات و فعالیت­های مالی دستگاه­ها و شرکت­های دولتی و هر موسسه­ای که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور بهره گیری می­کند به مقصود کنترل و نظارت و پاسداری از بیت­المال، که هیات­های حسابرسی دیوان (متشکل از حسابرسان ستاد مرکزی و ادارات کل استان­ها) عهده­دار بخش مهمی‌ از این وظیفه نظارتی و کنترلی هستند.

این هیات­ها و واحدهای فنی و تخصصی که از کارشناسان متخصص در امور مالی و محاسباتی تشکیل شده اند و با در نظر داشتن ارتباط مستقیمی‌ که با دستگاه­های اجرایی دارند، چنانچه در مطالعه و رسیدگی به درآمدها، هزینه ها، اعتبارات و … به تخلفات مالی و جرایم برخورد نمایند، موظفند به عنوان خط مقدم جبهه نظارتی دیوان، انحراف از قوانین و مقررات و سوء جریانات مالی (جرایم و تخلفات مالی) دستگاه­های تحت مطالعه و حسابرسی را به گونه مشروح و مستدل و مستند به دادسرای دیوان محاسبات گزارش نمایند.

گزارش­دهنده می­بایست عنوان تخلف و هم چنین تخلف را کاملاً فنی و حقوقی تبیین نموده و ارتباط علی و معلولی یا تسبیبی بین فاعل ضرر و فعل ضرری را احراز نماید. بدین معنا که خسارات و زیان­هایی که جنبه عینی و مادی داشته و یا عللی که باعث ورود خسارت و ضرر و زیان شده مورد تشریح قرار گردد.

در تخلفات بایستی زمان انتساب و ارتکاب تخلف و مسئولیت متخلف مدنظر بوده و به گونه دقیق اعلام گردد. همچنین بدواً لازم می باشد تخلف از حکم و موضوع احراز و سپس در صورت تحقق عنصر مادی مراتب تخلف به دادسرا منعکس گردد.

از مواردی که هیات‌های حسابرسی بایستی مدنظر داشته باشند این می باشد که کلیه مبانی قانونی اقدام خود و دلیل تخلف را قید نمایند و مستندات مکتوب اعم از دستورات مقام مافوق، دستورالعمل­های اجرایی، آیین­نامه­ها، بخش­نامه­ها و سایر مبانی استنادی مرتکبین تخلف و دفاعیات آنان را در کنار عنصر قانونی و استدلال خود، در گزارشات ارسالی به دادسرا اظهار نمایند.

همچنین با در نظر داشتن اهمیت و موضوعیت ضرر و زیان ارزیابی مالی خسارت وارده مورد توجه حسابرس باشد.

تشخیص نوع و اندازه خسارت در گزارش تخلف به جهت اولویت بندی رسیدگی در ارکان دیوان محاسبات از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.

به علاوه در گزارش حسابرس لازم می باشد مشخصات کامل و نشانی دقیق مسئولین و زمان دقیق مسولیت هر یک استخراج و به دادسرا منعکس گردد تا طریقه رسیدگی با اطاله مواجه نشود . ذکر مسئولیت­های فعلی متخلفین نیز در این زمینه الزامی‌ می باشد.

هیات­های حسابرسی بایستی تبیین ماوقع را با در نظر داشتن مستندات، مکاتبات و واخواهی­های[1] انجام شده به همراه تبیین مختصری از نامه­های ارسالی و پاسخ­های دریافتی، مدارک استنادی دستگاه اجرایی و علت های توجیهی ارائه شده در رد جوابیه دستگاه را ارسال نمایند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

در صورت وقوع اقدام مجرمانه گزارش دهنده بایستی مستندات و عناصر تشکیل دهنده (مادی، قانونی) را به مقصود احراز ماده (25) قانون دیوان محاسبات کشور به دادسرا اعلام نمایند. البته این امر وظیفه دادسرا می باشد و در هر رسیدگی لازم می باشد موارد متضمن جرم تفکیک و به مرجع قضایی اعلام گردد.

پس از تهیه گزارش، هیات­های گزارش دهنده ضمن اعلام نظر، علت های خود را در خصوص تخلف انجام گرفته با اعلام مستند قانونی تخلف، مراتب را جهت رسیدگی به دادسرا ارسال می­نمایند.

قابل ذکر می باشد تاریخ وقوع تخلف و تاریخ حسابرسی و تهیه گزارش در گزارشات ارسالی قید می­گردد.

گزارش­های هیات­های مذکور می­بایست به دادستان دیوان محاسبات کشور به عنوان مدعی­العموم و بالاترین مرجع رسیدگی شبه قضایی دیوان اعلام و ارسال گردد. مشارالیه در صورتی که گزارش را قابل رسیدگی تشخیص دهد با دستور ثبت و تشکیل پرونده، جهت تحقیقات مقدماتی به دادیاران حوزه تحت امر ارجاع خواهد داد.

تخلفات اعلامی‌ در گزارشات حسابرسان می­بایست در مرحله رسیدگی دادسرا برای دادستان و دادیاران احراز گردد. لذا کامل بودن گزارش، در جلوگیری از اطاله رسیدگی بسیار موثر بوده و لازم می باشد گزارش دهنده در گزارش­های خود به این امر مهم توجه کافی داشته باشند، اگر چه در مسیر رسیدگی در دادسرا ممکن می باشد بعضی محورهای گزارش تغییر یابد.

همچنین مواردی از قبیل: اندازه خسارت وارده، افراد مسئول تخلف یا نوع تخلف و حیطه رسیدگی، ممکن می باشد در مرحله رسیدگی شبه قضایی تغییر یابند و یا تخلف جدید و متهمین جدیدی در پرونده مطرح گردند.

در هر حال واحدهای مذکور موظفند همکاری لازم را با دادسرا معمول و هر گونه ابهام یا نقص احتمالی گزارشات ارسالی و تخلفات اعلامی‌ را مطابق نظر دادسرا (دادیار مربوطه) رفع و اصلاح نمایند.

علاوه بر هیات­های فوق­الذکر، واحدهای دیگر دیوان محاسبات کشور نیز در صورت برخورد با تخلفات یا جرایم در دستگاه­های اجرایی مشمول رسیدگی­های دیوان، موظفند موضوع را با رعایت سلسله مراتب به دادستان دیوان جهت رسیدگی و در صورت لزوم اعمال ماده (25) قانون دیوان محاسبات کشور گزارش نمایند.

رئیس دیوان محاسبات کشور نیز در صورت برخورد با تخلفات مالی یا جرایم، راساً یا با اعلام سایر مراجع، به حکم وظیفه و بدون رعایت تشریفات خاصی موضوع را جهت رسیدگی به دادسرای دیوان ارسال می­نماید.

[1]– واخواهی در حوزه های حسابرسی به معنای اعتراض و برگشت اسناد برای تصحیح آن می باشد. که در صورت رفع اشکال، رفع واخواهی می گردد و اگر این طور نباشد با عدم پذیرش مستندات هزینه نمود، مسئولین مربوط برای رسیدگی به دادسرای دیوان محاسبات کشور معرفی خواهند گردید.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

 اهداف مشخص پژوهش:

هدف اصلی

با در نظر داشتن اظهار مساله، هدف اصلی این پژوهش شناخت جایگاه ارزیابی کنترل­های داخلی در حسابرسی موفق دستگاه­های اجرایی دولتی از دیدگاه حسابرسان دیوان محاسبات و نیز نشان دادن اهمیت جایگاه ارزیابی کنترل­های داخلی برای انجام حسابرسی موفق در بخش عمومی‌ می­ باشد.

اهداف فرعی:

الف- شناخت تأثیر ارزیابی محیط کنترلی بر حسابرسی موفق دستگاه­های اجرایی توسط دیوان محاسبات .

ب- شناخت تأثیر ارزیابی ریسک بر حسابرسی موفق دستگاه­های اجرایی توسط دیوان محاسبات.

ج- شناخت تأثیر ارزیابی فعالیت­های کنترلی و اطلاعات و ارتباطات بر حسابرسی موفق دستگاه­ های اجرایی توسط دیوان محاسبات .

د- شناخت تأثیر ارزیابی نظارت بر حسابرسی موفق دستگاه­های اجرایی توسط دیوان محاسبات .

نتایج این مطالعه می­تواند برای استاندارد گذاران بخش دولتی و نیز مدیران ارشد دیوان محاسبات کشور مورد بهره گیری قرار گیرد و هم­زمانی این پژوهش با تدوین دستورالعمل ارزیابی کنترل‌های داخلی در دیوان محاسبات کشور فرصت خوبی را فراهم می­کند تا از نتایج آن به گونه­ای مناسب بهره گیری گردد.

پایان نامه - تز - رشته حسابداری